Không chỉ là nàng thơ vĩnh cửu của Vương Gia Vệ, người giữ kỷ lục lên ngôi Ảnh Hậu ở cả Kim Mã Đài Loan và Kim Tượng Hồng Kông nhiều nhất hay một trong “Tứ Đại Mỹ Nhân Hồng Kông”, "những người ảnh hưởng nhất thế giới thời trang". Điều mà khiến FW nể phục nhất ở Mạn Thần chính là tính nữ rất nguyên bản. Không cần cố tỏ ra gai góc, mạnh mẽ nhưng chưa từng khiếp sợ trước một thế lực nào, không chạy theo ánh hào quang và sống theo ý mình.
Kết thúc năm 2025 – một năm đầy biến động của làng giải trí Hoa ngữ – bằng một "cơn địa chấn" thực sự: Trương Mạn Ngọc, hay còn gọi là Mạn Thần, chính thức trở thành đại sứ toàn cầu của thương hiệu thời trang MO&Co.. Thông báo được đưa ra vào ngày 22 tháng 12 năm 2025, kèm theo chiến dịch phim ngắn A Perfect Day with Maggie Cheung, nơi cô xuất hiện với phong cách thanh lịch, tự nhiên đầy tinh tế. Đây không phải lần đầu cô hợp tác với MO&Co. – thương hiệu từ năm 2004 mà cô từng tham gia show 10 năm kỷ niệm năm 2014 – nhưng lần này, ở tuổi 61, sự trở lại của cô khiến mạng xã hội châu Á "bùng nổ". Tài khoản Xiaohongshu của cô, mở từ tháng 8 năm 2025, nhanh chóng vượt mốc một triệu follower, với những video chia sẻ cuộc sống bình dị nhưng đầy cuốn hút. Fan hâm mộ không khỏi xúc động: Liệu đây có phải tín hiệu cho một sự tái xuất màn ảnh lớn, sau gần 20 năm ẩn dật? Hay chỉ là lời nhắc nhở rằng, Mạn Thần vẫn mãi là nữ thần, tỏa sáng theo cách riêng của mình.
Hành trình từ “bình hoa di động” đến “Katharine Hepburn Châu Á”
Trương Mạn Ngọc sinh ngày 20 tháng 9 năm 1964 tại Hong Kong, lớn lên ở Anh từ năm 8 tuổi trước khi trở về tham gia cuộc thi Hoa hậu Hong Kong 1983, nơi cô giành á hậu 1. Không chỉ vì nhan sắc thanh thoát, cổ điển mà còn bởi khí chất thanh lịch, cuốn hút khó cưỡng giúp cô nhanh chóng có tên trong danh sách "Tứ Đại Mỹ Nhân Hong Kong" cùng với Lâm Thanh Hà, Lý Gia Hân và Quan Chi Lâm. Nhưng danh xưng bình hoa di động cũng từ đó mà ra nhanh chóng phủ bóng lên sự nghiệp của mỹ nhân họ Trương.
Nhưng mọi thứ dần thay đổi khi cô tìm lại chính mình, trao dồi thêm diễn xuất và đặc biệt là khi Vương Gia Vệ xuất hiện. Sự nghiệp của cô là một hành trình huyền thoại, với hơn 80 bộ phim đa dạng thể loại, từ hành động, hài hước đến chính kịch nghệ thuật sâu lắng. Bắt đầu từ những vai phụ trong Prince Charming (1984) hay series Police Story (1985-1993) bên Thành Long, cô dần chuyển mình sang các tác phẩm kinh điển như Hero (2002) của Trương Nghệ Mưu, Irma Vep (1996) của Olivier Assayas, và đặc biệt là những bộ phim làm nên tên tuổi cô với Vương Gia Vệ. Cô chính là nàng thơ vĩnh cửu của đạo diễn họ Vương, xuất hiện trong loạt tác phẩm kinh điển như As Tears Go By (1988), Days of Being Wild (1990), Ashes of Time (1994), In the Mood for Love (2000) – bộ phim lọt top 100 phim hay nhất mọi thời đại theo Sight & Sound 2022 – và 2046 (2004). Những vai diễn của cô không chỉ là biểu tượng lãng mạn, mà còn là bài học diễn xuất cho thế hệ sau, với khả năng truyền tải nội tâm qua ngôn ngữ cơ thể tinh tế, khiến nhiều cảnh quay trở thành đề thi tốt nghiệp ở các trường nghệ thuật châu Á.
Sự nghiệp đồ sộ ấy được khắc dấu bằng kỷ lục giải thưởng vô tiền khoáng hậu, mà đến nay chưa ai vượt qua. Tại Hong Kong Film Awards (Kim Tượng), Mạn Thần đã khẳng định vị thế độc tôn với 5 chiến thắng Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất vào các năm 1990 (A Fishy Story), 1993 (Center Stage), 1997 (Comrades: Almost a Love Story), 1998 (The Soong Sisters), 2001 (In the Mood for Love). Tại Golden Horse Awards (Kim Mã Đài Loan), cô cũng làm được điều tương tự từ 1989 (Full Moon in New York), 1993 (Center Stage), 1997 (Comrades: Almost a Love Story), 2000 (In the Mood for Love), và Nữ phụ xuất sắc nhất 1990 (Red Dust). Đó là lý do vì sao fan hâm mộ điện ảnh gọi thập niên 90 là để dành riêng cho Trương Mạn Ngọc, thậm chí gọi cô là Katharine Hepburn của Châu Á. Trên trường quốc tế, cô lập kỷ lục khi là nữ diễn viên châu Á đầu tiên khi thắng đồng thời Giải Gấu Bạc Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Berlin International Film Festival năm 1992 với Center Stage và cả Giải ảnh hậu tại Cannes Film Festival năm 2004 với Clean, hai LHP lớn và quan trọng bậc nhất hành tinh. Đến năm hình ảnh cô trong In the Mood for Love còn được chọn làm poster chính thức tại LHP Cannes, mạn thần tiếp tục là minh tinh châu Á có được vinh dự này. Ngoài ra, cô nhận Giải Đóng góp Nghệ thuật tại Montreal World Film Festival 2005, Giải Đóng góp Xuất sắc tại Shanghai International Film Festival 2007, và Huading Award cho Top 10 Nữ diễn viên Quốc gia 2020. Tạp chí TIME vinh danh cô trên bìa châu Á tháng 1 năm 2002 (Vol. 159 No. 2), bên cạnh vai diễn trong Hero, và trong các bài viết năm 2004 ca ngợi cô như một trong những ngôi sao vĩ đại nhất lịch sử điện ảnh. Cô còn là thành viên bình chọn của Academy of Motion Picture Arts and Sciences từ 2017, và nhận bằng tiến sĩ danh dự từ University of Edinburgh năm 2011.
Dù đã giải nghệ hơn hai thập kỷ nhưng những kỷ lục của Mạn Thần dường như là "vô tiền khoáng hậu", chưa có đàn em nào có thể vượt qua. Đó là lý do truyền thông và người hâm mộ vẫn hay xếp cô ở vị trí cao nhất trong lịch sử điện ảnh Châu Á.
Không chỉ dừng ở thành tựu cá nhân, Trương Mạn Ngọc cùng Củng Lợi và Dương Tử Quỳnh đã nâng tầm hình ảnh minh tinh châu Á, đưa họ ngang hàng với các ngôi sao Âu Mỹ. Bộ ba này với Củng Lợi là Ảnh Hậu Hoa ngữ đầu tiên tại LHP Venice, Dương Tử Quỳnh với hành trình hơn 40 năm chinh phục Oscar cùng Mạn Thần là Ảnh Hậu Châu Á đầu tiên của LHP Berlin và Cannes đã phá vỡ định kiến, chứng minh phụ nữ châu Á có thể dẫn dắt các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao trở thành kinh điển. Bức ảnh kinh điển năm 2007 tại Cannes, nơi ba ảnh hậu hội tụ, trở thành biểu tượng cho sức mạnh tiếng nói châu Á. Mạn Thần còn là một trong những minh tinh Châu Á hiếm hoi trở thành ban giám khảo cho ba LHP lớn nhất hành tinh: Berlin International Film Festival năm 1997, Venice Film Festival năm 1999, và Cannes Film Festival năm 2007.
Gần như sống hơn 80 cuộc đời với đủ hỷ, nộ, ái, ố trên màn bạc, nhưng có lẽ Vương Gia Vệ vẫn là một chương khó quên nhất trong sự nghiệp vĩ đại của Mạn Thần.
Biểu tượng 'quyền nữ' đúng nghĩa
Đến thế kỷ 21 này, người ta mới bắt đầu nói nhiều về nữ quyền hay câu chuyện phụ nữ phải tranh giành quyền lợi ngang bằng với các đấng mày râu thì Mạn Thần đã thể hiện sức mạnh của mình từ ba thập kỷ trước. Thập niên 80, 90 là giai đoạn hoàng kim của điện ảnh Hồng Kông, nhưng cũng là nơi đàn ông chiếm mọi quyền lực trong ngành giải trí. Dù có là các ngôi sao hạng A thì những cái tên như Mai Diễm Phương, Lưu Gia Linh, Vương Tổ Hiền, Quan Chi Lâm, Trương Mẫn... vẫn hiển nhiên chịu sự chi phối của những thế lực xã hội đen, đồng thời luôn nhận mức cát sê thấp hơn so với những tài tử như Thành Long, Châu Nhuận Phát, Lý Liên kiệt, Lương Triều Vỹ... dù danh tiếng của họ ngang nhau thậm chí các minh tinh còn đắt sô quảng cáo hơn. Thế nhưng từ khi mỹ nhân họ Trương chuyển mình bước ra ánh sáng thì thời cuộc đã phải đổi thay, cô dùng tài năng của mình để chinh phục hết tất những giải thưởng danh giá nhất. Bắt các tổ chức điện ảnh hàng đầu phải tôn xưng Ảnh Hậu cho cô nhiều lần nhất từ Đài Loan, Hồng Kông đến tận Đức, Pháp bằng sự kính nể tuyệt đối.
Hiển nhiên cô đòi được mức cát sê cao hơn cả dàn sao nam đương thời, trở thành nàng thơ Châu Á đầu tiên lấy được những hợp đồng béo bở từ Dior, Louis Vuitton, và Hermes mở ra cả kỷ nguyên luxury tiến vào thị trường Trung Quốc như hiện tại. Thậm chí mỗi khi đi nhận giải cô chẳng cần ăn diện lộng lẫy, cô chỉ bận những thứ giúp mình cảm thấy thoải mái dù có là trang phục bình dân mặc dù có hàng tá thương hiệu cao cấp xếp hàng để chờ hợp tác. Thường xuyên bị lên án vì bị bắt gặp phì phèo điếu thuốc trên tay, Mạn Thần không giải thích, cô mang hẳn chúng vào những bộ ảnh trên những tạp chí hàng đầu. Với thông điệp ngầm vì sao đàn ông có thể hút thuốc còn phụ nữ thì không, thể hiện quyền bình đẳng tuyệt đối.
Cô không khuất phục áp lực ngành, công khai ủng hộ bạn bè như Mai Diễm Phương, Trương Quốc Vinh, Lưu Gia Linh trong các vấn đề cá nhân. Dù bị đồn đại về chuyện tình cảm với Lương Triều Vỹ hay dèm pha nhan sắc, cô chưa bao giờ lên tiếng giải thích hay phản bác chỉ bình thản sống cuộc đời của mình và vươn đến đỉnh cao của nghề.
Nhưng câu chuyện kinh điển chứng minh cho sự nữ quyền nguyên bản của Mạn Thần chính là mối thâm thù với Chương Tử Di. Trước khi hợp tác cùng nhau trong Hero, Chương Quốc Tế công khai gọi minh tinh Hong Kong là "idol" còn diễn cảnh khóc khi hay tin sẽ được hợp tác với đàn chị. Thế nhưng không hiểu vì sao thời điểm 2002, khi đó Trương Mạn Ngọc dù đã là "đệ nhất Ảnh hậu" lại bị cắt hết vai và đẩy xuống tuyến nhân vật phụ khi Hero được chiếu tại thị trường Trung Quốc. Đã là fan điện ảnh thì ai cũng biết thế lực của Chương Tử Di ở Đại Lục rất lớn, cô ấy không thể tác oai ở Đài Loan, Hồng Kông nhưng thừa sức trên sân nhà. Vốn là người mạnh mẽ và thẳng tính, ngay sau đó Mạn Thần công khai chỉ trích, tuyên bố cạch mặt đứa đàn em giã tạo, láo toét kia. Thậm chí khi xuất hiện cameo trong 2046, cô đã yêu cầu chỉ tham gia khi không có họ Chương tại hiện trường quay phim.
Và rồi quân tử trả thù 10 năm chưa muộn, tại giải Kim Mã Đài Loan 2013, nơi mà Chương Tử Di được đề cử ảnh hậu nhưng Mạn Thần lại là tâm điểm của sự kiện khi cô được chọn là "đại sứ cho cả sự kiện" và bước đi thật lộng lẫy trong bộ cánh haute couture của Elie Saab. Cao trào hơn là khi cùng Lưu Đức Hoa trao giải Nữ diễn viên xuất sắc cho Chương Tử Di (phim The Grandmaster), Lưu Đức Hoa định đưa cúp cho Trương Mạn Ngọc để cô trao với thông điệp biểu tượng truyền lửa thế hệ nhưng cô lùi lại, không nhận và đứng sang một bên. Hành động này như một cú nổ truyền thông toàn Châu Á, không ai quan tâm đến chiến thắng của Chương Tử Di có thuyết phục hay không. Mà tất cả đều đặt câu hỏi là minh tinh họ Chương có đủ tư cách nhận được chiếc cúp từ đệ nhất ảnh hậu Châu Á hay không? Rồi sau đó lần lượt những câu chuyện quá khứ khó phai mờ của Chương Tử Di cùng Triệu Vy hay Phạm Băng Băng tiếp tục bị đào lại trên khắp mặt báo. Thậm chí là ánh mắt ân cần của Mạn Thần dành cho Thư Kỳ tại Cannes 2007 cũng được đem ra so sánh. Năm 2023, Thư Kỳ đã tiếp bước Mạn Thần để trở thành người phụ nữ Châu Á tiếp theo làm giám khảo cho tam đại LHP lớn nhất thế giới Cannes, Venice và Berlin như một minh chứng cho mắt nhìn người diệu kỳ của "đại minh tinh họ Trương". Quay lại câu chuyện, Trương Mạn Ngọc hiển nhiên sau đó được khen hết lời là thẳng thắn, không hề giã tạo và khuất phục trước thế lực nào hết, đúng là một màn "trả thù" không thể cao tay hơn của chị đại sinh năm 1964.
Nhiều đàn em nổi tiếng công khai ngưỡng mộ cô như thần tượng trong đó có "quốc bảo diễn xuất" Châu Tấn, 'đại lưu lượng' Dương Mịch và cả minh tinh quốc tế Greta Lee, thậm chí cô này còn mong muốn có thể mời Maggie Cheung (tên tiếng anh của Mạn Thần) quay lại màn ảnh trong thời gian sắp tới. Như một sự minh chứng rằng đi lên bằng thực lực, tài năng và sống ngay thẳng là cách thể hiện quyền nữ một cách mạnh mẽ, trực diện, trường tồn theo năm tháng.
Nhìn lại câu chuyện của Trương Mạn Ngọc đúng là một hành trình đầy cảm hứng bất duyệt, từ một "bình hoa di động" chỉ đẹp mà thiếu chiều sâu – cô chủ động chọn vai thử thách, thoát khỏi định kiến để từng bước trở thành ảnh hậu xuất sắc nhất châu Á với hơn 80 vai diễn lớn nhỏ. Giải nghệ ở thời kỳ đỉnh cao, cô chuyển sang sáng tác nhạc (biểu diễn tại Strawberry Music Festival 2014), từ thiện (Đại sứ UNICEF Trung Quốc từ 2010, hỗ trợ vùng nghèo) và sống bình dị giữa Paris, Hồng Kông và Bắc Kinh. Cô thông thạo 5 ngôn ngữ: Quảng Đông, Quan Thoại, Thượng Hải, Anh, Pháp. Cuộc đời phía sau màn ảnh của cô còn ly kỳ hơn cả một bộ phim.
Sự trở lại với MO&Co. lần này không chỉ là bước chân vào thời trang, mà còn khơi dậy hy vọng về một Mạn Thần sắp tái sinh. Liệu có phải đây là tín hiệu cho sự trở lại với điện ảnh thời gian tới. Hay chỉ là lời khẳng định, dù ở tuổi nào cô vẫn là chính mình, sống tự do và làm những điều mình thích, không chạy theo ánh hào quang. Mạn Thần mãi mãi là nữ thần bất diệt đứng trên đỉnh kim tự tháp của môn nghệ thuật thứ 7 trong lòng bao thế hệ, nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của quyền nữ và tự do thực sự.
Helios Nguyen
Photos: Getty, Vogue, Elle, GQ...
