Từ Twiggy đến Kate Moss, Navia Nguyen, Devon Aoki rồi Lila Moss, họ không sở hữu đôi chân “dài miên man” theo tiêu chuẩn runway cổ điển. Chiều cao của họ thấp hơn đáng kể so với bức tường thành từ 175 cm mà ngành high fashion thường đòi hỏi nhiều năm qua.
Thế nhưng, những cô nàng “nấm lùn” này đã làm thay đổi tất cả, các luật lệ phải được viết lại, họ làm chao đảo chuẩn mực vẻ đẹp, buộc designer, nhiếp ảnh gia và các tạp chí hàng đầu phải tái định nghĩa lại sức hút của một model. Họ không chỉ xuất hiện thoáng qua, họ thống trị cả một thời kỳ, truyền cảm hứng và đến nay vẫn không ai có thể thay thế.
Twiggy - 'The Face của thập niên 60' và cuộc cách mạng androgynous
Lesley Hornby, sinh năm 1949 tại London, được thế giới biết đến với cái tên Twiggy. Cao khoảng 168 cm, thân hình gầy gò, khuôn mặt trẻ thơ với đôi mắt to tròn viền kẻ đậm và mái tóc tém ngắn, cô hoàn toàn đối lập với hình ảnh phụ nữ đầy gợi cảm, đường cong quyến rũ của thập niên 50 do Marilyn tạo ra. Năm 1966, khi mới 16 tuổi, Twiggy được phát hiện và nhanh chóng trở thành hiện tượng “The Face of ’66”. Bìa Vogue Mỹ tháng 4/1967 đánh dấu sự bùng nổ toàn cầu. Twiggy không chỉ đi catwalk, chụp hình, mà còn tạo nên những iconic campaign lúc bấy giờ. Cô tạo nên định nghĩa xu hướng cho cả thời kỳ ấy với váy ngắn Mary Quant, phong cách unisex, vẻ đẹp thanh thiếu niên phóng khoáng. Tên tuổi của cô được thương mại hóa thành búp bê, trang phục, phụ kiện. Ở đỉnh cao, thu nhập của Twiggy thậm chí vượt qua cả The Beatles trong một giai đoạn, nhiều tạp chí còn gọi thập niên 70 là "thập niên Twiggy".
Không chỉ là một iconic model, cô chuyển sang diễn xuất (giành hai Quả Cầu Vàng với The Boy Friend), ca hát và vẫn xuất hiện trên các chiến dịch thời trang ở tuổi ngoài 70, chấm American's Next Top Model. Ảnh hưởng của Twiggy vượt xa thời trang. Cô chứng minh rằng vẻ đẹp không nhất thiết phải “trưởng thành” hay “đàn bà” theo khuôn mẫu cũ. Sức ảnh hưởng của Twiggy bao trùm lên các thế hệ đàn em sau này từ Kate Moss đến thế hệ các model androgynous thập niên 90 đến các khuôn mặt “doll-like” đều mang dấu ấn của cô. Đến tận hôm nay, mỗi khi nhắc đến biểu tượng giải phóng cơ thể và phá bỏ mọi ranh giới của làng mốt, tên Twiggy vẫn được gọi đầu tiên như một biểu tượng bất tử.
Kate Moss - Tượng đài "heroin chic" bất duyệt
Nếu Twiggy mở đường cho vẻ đẹp trẻ trung, linh động và đầy cá tính thì Kate Moss (cao khoảng 170 cm) đã đảo ngược hoàn toàn xu hướng glamorous của thập niên 80, 90. Được Sarah Doukas phát hiện năm 14 tuổi tại sân bay JFK, Kate nhanh chóng trở thành hiện tượng với thân hình mảnh mai, khuôn mặt mộc mạc và thần thái lạnh lùng. Chiến dịch Calvin Klein đầu thập niên 90 (cùng Mark Wahlberg) là cột mốc lịch sử của nhà mốt. Hình ảnh gầy gò, gần như “underfed” trong nội y và jeans đã khai sinh thuật ngữ “heroin chic” ảnh hưởng đến tận hôm nay. Tuy thấp hơn chiều cao tiêu chuẩn 1m75, Kate Moss vẫn dặm nát các sàn diễn danh giá nhất từ Chanel, Louis Vuitton, Alexander McQueen đến Versace… Trở thành model có nhiều bìa British Vogue nhất lịch sử với con số khủng 40, đến nay vẫn là bức tường thành chưa đàn em nào có thể chạm đến.
Sự nghiệp kéo dài hơn ba thập kỷ, từ grunge đến các campaign cao cấp sau này. Kate không chỉ là một model, là là biểu tượng văn hoá đại chúng khi ghi tên mình vào nhóm "Big 6 siêu mẫu ảnh hưởng nhất lịch sử thời trang". Sau này, cô còn mở Kate Moss Agency, nuôi dưỡng thế hệ mới điển hình như Devon Aoki và con gái Lila Moss của mình. Phong cách street style và cuộc sống ngoài sàn diễn của cô ảnh hưởng sâu sắc khi trở thành nguồn cảm hứng thiết kế cho nhiều thương hiệu. Dù luôn gây tranh cãi về chuẩn mực cơ thể, Kate Moss đã chứng minh rằng chiều cao và vẻ đẹp sexy, quyến rũ không phải tất cả trong làng mốt. Kate đã mở ra cả một kỷ nguyên cho hàng loạt model mảnh mai, cá tính mạnh đến tận sau này. Ngày nay khi được hỏi về vẻ đẹp identity nhất làng mốt, giới mộ điệu vẫn luôn nhớ về Kate, chứng minh cho sức hút vượt thời gian của siêu mẫu sinh năm 1974 này.
Navia Nguyen - Nàng thơ Việt sánh ngang Big 6
Navia Nguyen sinh 1973 tại Phú Quốc, Việt Nam, chiều cao 173 cm là cái tên đặc biệt nhất trong danh sách này. Trong bối cảnh thập niên 90 khi chuẩn mực vẫn nghiêng mạnh về vẻ đẹp da trắng, mắt xanh, chiều cao khủng và khuôn mặt Âu. Navia đã phá vỡ được cả hai ranh giới là rào cản chủng tộc cùng chiều cao khiêm tốn và góp công mở đường cho loạt model châu Á sau này. Gia đình cô di cư sang New York sau chiến tranh. Sau khi học tại Central Saint Martins ở London, Navia được phát hiện khi đang shopping ở Camden Town. Cô nhanh chóng ký hợp đồng với Elite và xuất hiện trên sàn Chanel nhiều mùa liên tục(bên cạnh Naomi Campbell, Claudia Schiffer), ngoài ra các nhà mốt Karl Lagerfeld, John Galliano, Fendi, Christian Dior, Marc Jacobs... cùng yêu thích vẻ đẹp Việt này. Năm 1996, Navia trở thành model châu Á đầu tiên xuất hiện trong lịch Pirelli được chụp bởi huyền thoại Peter Lindbergh.
Năm 1997, cô lại là model Châu Á hiếm hoi có mặt trong Sports Illustrated Swimsuit Issue và được tạp chí danh tiếng People bình chọn vào top 50 người đẹp nhất thế giới. Các hợp đồng béo bở của GAP, Diesel, Tommy Hilfiger cùng các bìa Elle, Cosmopolitan, Harper’s Bazaar về tay giúp cô khẳng định vị thế vững chắc. Nếu thập niên 90 Kate Moss tạo nên định nghĩa heroin chic, thì Navia chính là "cơn sốt Phương Đông" đúng nghĩa. Bên cạnh đó, chị còn thử sức diễn xuất trong các tác phẩm ăn khách như Sex and the City, The Quiet American, Memoirs of a Geisha, Hitch. Sau này cô chuyển sang kinh doanh wellness tại Bali với thương hiệu AMO World. Navia Nguyen không chỉ là model gốc Việt thành công nhất thời đó, cô là minh chứng rằng vẻ đẹp Á Đông có thể đứng ngang hàng trên sàn haute couture với những cái tên nổi bật nhất. Câu chuyện của cô truyền cảm hứng mạnh mẽ cho các thế hệ model châu Á sau này, từ Liu Wen đến Sora Choi, Dahan Phương Oanh...
Devon Aoki - "Ngoại lệ" được sủng ái nhất làng mốt
Tiếp nối Navia, Devon Aoki sinh năm 1982, chỉ cao 165 cm được coi là một trong những top model high fashion lùn nhất từng thống trị ngành. Là con gái của doanh nhân Nhật Bản, Rocky Aoki và mẹ gốc Đức–Anh, Devon được Kate Moss phát hiện đưa vào nghề khi mới 13 tuổi. Dù chiều cao khiêm tốn khiến quần áo và giày mẫu thường không vừa, Devon vẫn khiến Chanel, Versace (từng thay cả Naomi Campbell), Moschino, Fendi, Kenzo, Alexander McQueen... mê mệt. Karl Lagerfeld đặc biệt yêu thích cô, Devon là nàng thơ Châu Á hiếm hoi nhiều lần được chọn diễn vedette của một trong những nhà mốt lớn nhất hành tinh. Gương mặt baby Châu Á của cô còn phủ sóng dày đặc trên Vogue, i-D, Harper’s Bazaar... Vẻ đẹp của Devon là sợ pha trộn của nét thơ ngây Châu Á cùng sự lành lùng kiểu Âu, trở thành cảm hứng lớn cho xu hướng Y2K thập niên 2000.
Devon còn thành công trên con đường điện ảnh với 2 Fast 2 Furious, Sin City, DOA... Dù đã rời xa sàn catwalk và thỉnh thoảng xuất hiện xuất hiện trong các chiến dịch lớn. Nhiều designer, photographer và stylist sau này vẫn xem Devon như ví dụ điển hình về việc face và cá tính đặc biệt còn quan trọng hơn chiều cao trong làng mốt đầy định kiến.
Lila Moss - Top model chân ngắn thế hệ mới
Nhìn lại lịch sử để thấy mỗi thời kỳ, làng mốt đều cần một cô nàng "nấm lùn" phá bỏ mọi giới hạn, thì đại diện của thập niên này là Lila Grace Moss sinh năm 2002, cao khoảng 163 cm. Con gái Kate Moss, Lila thừa hưởng trọn vẹn thần thái và cơ hội từ mẹ mình. Cô bắt đầu xuất hiện từ sớm và nhanh chóng có campaign riêng của Marc Jacobs Beauty, diễn cho Fendi, Miu Miu, Stella McCartney… và lên bìa British Vogue, Vogue Japan, Vanity Fair Italia. Lila đang dần bước ra khỏi cái bóng quá lớn của mẹ mình và khẳng định thương hiệu riêng.
Người mẫu 24 tuổi mang đến vẻ đẹp hiện đại hơn, kết hợp hài hoà giữa yếu tố thương mại và high fashion. Lila Moss là đại diện "nấm lùn" gen Z cất lên tiếng nói bình đẳng, phá bỏ định kiến trong làng mốt hiện đại. Tiếp nối di sản của những người đi trước để tạo nên những bước ngoặt rực rỡ hơn cho thế hệ của mình.
Họ xuất hiện không chỉ như một cơn gió thoáng qua, mà là những cú tát mạnh mẽ vào định kiến về tiêu chuẩn vẻ đẹp phụ nữ đầy áp đặt của nghành công nghiệp thời trang này. Câu chuyện về Twiggy, Kate Moss, Navia Nguyen, Devon Aoki và Lila Moss không chỉ dừng lại ở đó mà sẽ nằm trong lịch sử, di sản minh chứng điển hình cho nỗ lực, sự lao động miệt mài và cá tính đặc biệt sẽ vượt lên tất cả những tiêu chuẩn thông thường. Truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hàng triệu người ngoài kia đang theo đuổi giấc mơ của chính mình.
Helios Nguyen
Photos: FWD, Getty, Chanel...
